سابقه هواشناسي در ايران

[ صفحه نخست ] [ نقشه های پیش یابی مدل MM5 ] [ نقشه های پیش یابی مدل WRF ]

     فعاليتهاي منظم هواشناسي اولين بار با اندازه گيري عناصر جوي توسط سفارتخانه هاي انگليس  و روس در تهران و مناطق نفت خيز جنوب كشور آغاز شد كه اين اطلاعات به بايگاني كشورهاي مربوطه منتقل شده و احتمالا در برنامه هاي تحقيقاتي آنها مورد استفاده قرارگرفته است. درس هواشناسي در سال 1298 در برنامه درسي مدرسه برزگران منظور شد كه اين درس توسط معلمان فرانسوي تدريس ميشد و در همان محل اولين سكوي هواشناسي احداث شد كه در آن دماي هوا و رطوبت نسبي و ميزان بارندگي اندازه گيري مي‌شد. اين ايستگاه در سال 1308 كامل شد و اكثر عناصر جوي را ديده باني ميكرد. بتدريج در اثر نياز شديد بخشهاي كشاورزي و آبياري تعدادي ايستگاه نيز بر حسب ضرورت در نقاط مختلف كشور تاسيس شد كه مسئوليت آن با بنگاه مستقل آبياري وابسته به وزات كشاورزي وقت بود. بعد از جنگ جهاني دوم نيروهاي متفقين براي سلامت پرواز هواپيماهاي خود يك واحد كوچك هواشناسي داير كردند كه نيازهاي هواشناسي بخش هواپيمايي آنها را تامين مي‌كرد. دراين زمان بنگاه مستقل آبياري وزارت كشاورزي اقدام به تربيت يك گروه ديدبان هواشناس نمود كه اين ديده‌بانان درسال 1327 فارغ تحصيل شده و در ايستگاههاي هواشناسي مشغول به كار شدند. هواپيمائي كشوري نيز به علت نياز به اطلاعات جوي در فرودگاه‌هاي اصلي كشور اقدام به تاسيس ايستگاه‌هاي هواشناسي كرد. در اثر نياز شديد برنامه ريزان به آمار و اطلاعات اقليمي از نواحي مختلف كشور و ناهماهنگي در تاسيس ايستگاههاي هواشناسي كه توسط بخش‌هاي مختلف انجام مي‌شد مسوولان وقت تاسيس يك واحد هواشناسي مستقل در كشور را ضروري دانسته و در سال 1334 شمسي اداره كل هواشناسي كشور وابسته به وزارت راه تاسيس شد. اين اداره كل بعدها به صورت سازماني مستقل زير نظر وزارت جنگ قرار گرفت كه بعد از انقلاب اسلامي مجددا زير نظارت وزارت راه و ترابري درآمد. در هنگام تشكيل اداره كل هواشناسي در سال 1334 تمامي ايستگاه‌هاي هواشناسي كه توسط بخش‌هاي مختلف تاسيس شده بودند به اين اداره كل واگذار شد. ايستگاه‌هاي واگذار شده از نوع سينوپتيك ، اقليم شناسي و باران سنجي بودند كه هر يك ديده باني‌هاي مربوط به خود را انجام مي‌دادند. در آن زمان تعداد ايستگاههاي سينوپتيك 34 و اقليم شناسي 107 و باران سنجي 160 عدد بود. گسترش ايستگاه‌هاي هواشناسي و توسعه شبكه آن پس از انقلاب اسلامي شتاب بيشتري پيداكرد و در سال 1338 هواشناسي ايران به عنوان يكصدوسومين عضو سازمان هواشناسي جهاني به عضويت اين سازمان در آمد.
سازمان هواشناسي كشور قبل از انقلاب بيشتر در خدمت حمل و نقل هوايي و صنعت هواپيمائي بود و به مسائل هواشناسي كاربردي كمتر توجه مي‌شد ولي پس از انقلاب اسلامي و با تعيين كشاورزي به عنوان محور اصلي فعاليتهاي اقتصادي كشور ، اين سازمان نيز خدمات خود را به سمت كشاورزي متوجه كرد و امروزه توسعه ايستگاهها و بهبود سيستم آمار هواشناسي كشور در جهت ارائه خدمات به بخشهاي تحقيقاتي كشاورزي ، دامداري ، آبياري و غيره گرايش دارد . امر تحقيقات به عنوان بخشي از فعاليتهاي مستمر اين سازمان بدون استفاده از كامپيوتر و اصلاح روشهاي جمع آوري و بايگاني آمار ميسر نبوده و لذا از سال 1362 سعي شد با تجهيز مركز كامپيوتر سازمان به يكي از پيشرفته ترين كامپيوترهاي موجود در جهان و با تبديل نقشه‌ها و گرافها به صورت ميكرو فيلم مجموعه اين مدارك بتواند پژوهشگران را در دسترسي سريع به اطلاعات ياري كند .
همچنين مراكز تحقيقاتي سازمان با تشويق كارشناسان و محققان هواشناسي توانسته است آثار بسياري ترجمه و تاليف نمايد. با توجه به اهميت ارتباطات در هواشناسي ، شبكه ايستگاههاي سينوپتيك كشور با مجهز شدن به دستگاههاي بيسيم ssb و برقراري خطوط تلكس در مراكز مناطق تقويت شد و كليه اطلاعات جوي از 160 ايستگاه سينوپتيك به طور همزمان ساعت به ساعت در مركز مخابرات تهران جمع‌آوري مي‌شود و به صورت بلادرنگ و يا به صورت آمار در اختيار مركز پيش بيني و مركز خدمات كامپيوتري سازمان  قرار مي‌گيرد. كارشناسان مركز كامپيوتر با توجه به دستور العملها و استانداردهاي بين المللي در چند مرحله كار كنترل كيفي و كمي اطلاعات رسيده را به صورت دستي و كامپيوتري انجام ميدهند و نتايج را روي نوار و ديسك‌هاي كامپيوتري منتقل مي‌كنند.

 

سابقه هواشناسي در استان گيلان

     بندر انزلي از نظر تاسيس هواشناسي در ايران جزء اولين‌هاست. زيرا در سال 1274 شمسي كه به منظور احداث اداره بندر و موج شكن ها قراردادي بين ايران و كمپاني راه انزلي – قزوين برقرار گرديد و ساختمان بندر و موج شكن هم آغاز شد، سابقه اداره هواشناسي در انزلي قبل از آن زمان بوده است. زيرا روسها از ده ها سال جلوتر در انزلي شركت‌هاي كشتيراني داشته‌اند. اداره هواشناسي به طور رسمي از سال 1327 شمسي با راه اندازي ايستگاه هواشناسي بندر انزلي آغاز به كار نمود در حاليكه قبلا نيز در اين شهر هواشناسي وجود داشته است.
حدود 4 سال بعد هواشناسي رشت در محل فرودگاه قديم موسوم به زمين طياره افتتاح شد و در سال  1340 در مركز تحقيقات گل و گياه كشور واقع در لاهيجان ، سومين ايستگاه هواشناسي استان داير گرديد.
در سال 1355 اداره كل هواشناسي منطقه شمال كشور كه استانهاي گيلان ومازندران و گلستان را پوشش مي داد ، در رامسر افتتاح گرديد.
اداره كل هواشناسي استان گيلان به طور مستقل از سال 1374 تشكيل گرديد.
جدول 5-3-1 روند توسعه اداره كل هواشناسي استان گيلان را نشان مي‌دهد.

 

ايستگاههاي سينوپتيك و مراكز تحقيقات استان گيلان

 

 

رديف سال موضوع 1 1327 افتتاح ايستگاه سينوپتيك دريايي بندر انزلي به عنوان اولين ايستگاه در استان گيلان 2 1332 افتتاح  ايستگاه سينوپتيك فرودگاه رشت 3 1337 افتتاح اولين ايستگاه باران‌سنجي 4 1340 افتتاح ايستگاه سينوپتيك در مركز گل وگياه لاهيجان 5 1347 افتتاح اولين ايستگاه اقليم شناسي استان در پيلمبرا 6 1347 افتتاح ايستگاه اقليم شناسي  در مركز تحقيقات چاي فشالم 7 1362 افتتاح ايستگاه اقليم شناسي در مركز تحقيقات كرم ابريشم در پسيخان 8 1364 افتتاح اولين ايستگاه تحقيقات كشاورزي استان در رشت 9 1365 افتتاح ايستگاه سينوپتيك آستارا 10 1371 افتتاح ايستگاه سينوپتيك منجيل 11 1372 افتتاح مركز تحقيقات علوم جوي واقيانوسي بندر انزلي 12 1381 نصب سيستم هواگو 13 1383 افتتاح اولين ايستگاه جو بالاي استان در فرودگاه رشت 14 1384 افتتاح ايستگاه سينوپتيك تالش 15 1384 افتتاح ايستگاه سينوپتيك جيرنده 16 1384 افتتاح ايستگاه سينوپتيك كياشهر 17 1384 افتتاح ايستگاه سينوپتيك ماسوله 18 1384 خريد ساختمان اداره تحقيقات هواشناسي كاربردي 19 1385 افتتاح ايستگاه سينوپتيك ديلمان 20 1385 افتتاح اولين ايستگاه خودكار استان دررودسر 21 1385 تجهيز ايستگاه سينوپتيك ماسوله به سيستم خودكار 22 1385 تصويب راه‌اندازي ششمين پروژه راداركشور براي استان در بندر كياشهر

 

 

[ صفحه نخست ] [ نقشه های پیش یابی مدل MM5 ] [ نقشه های پیش یابی مدل های عددی ]