• دماي هوا ---  درجه گرما يا سرماي
• فشار هوا ---  سطح هواي بالاي زمين 
• رطوبت     ---  پيمانه اي از مقدار بخار آب در هوا
• ابرها       ---  توده نماياني از قطره كوچك آب و يا بلور يخ بالاي سطح زمين
• بارندگي   ---  سقوط هر آب، مايع يا جامد (باران يا برف) از ابرها به سطح زمين
• ميدان‌ديد  ---  فاصله عظيمي كه ما مي‌بينيم 
• باد          ---  انتقال افقي هوا

    اگر عناصر جوي براي سالهاي زيادي در زمانهاي تعيين شده‌اي مشاهده و اندازه‌گيري شود ، ما ميتوانيم هواي ميانگين يا اقليم آن منطقه خاص را داشته باشيم. بنابراين اقليم ، نمايش هواي روزانه و فصلي جمع‌آوري شده (ميانگين حد هوا) در پريود زماني طولاني است. مفهوم اقليم خيلي پيچيده است چنانكه شامل حداكثر امواج گرم تابستان و حمله هواي سرد زمستان براي منطقه خاصي است. فركانس اين حداكثر ها در تشخيص اقليم مياني كه ميانگين هاي يكساني دارد به ما كمك ميكند.
اگر ما هزاران سال از زمين مراقبت مناسبي داشته باشيم آنگاه تغييرات اقليم رو خواهيم داشت. ما رودخانه هاي يخي رو كه به سمت پايين حركت كردند و دره‌هايي رو شكافتند و مسيرهاي يخي عظيمي رو بوجود آوردند و بصورت انگشتهايي بر روي آمريكاي شمالي گسترش پيدا كردند خواهيم ديد. كه به آرامي از كانادا پيشروي ميكنند ، يك رودخانه يخي قوي به تنهايي ميتواند به اندازه فاصله ميان كانزاز و ايلينويز جابجا شود و نواحي با پوشش يخي چندين هزار متري ايجاد كند كه يكي از اين نواحي شيكاگو است. كه مربوط به بيشتر از 2 ميليون سال گذشته است كه ميتوانيم پيشروي و عقب نشيني هاي زيادي را در اين مدت ببينيم. البته براي اين حادثه اتفاق افتاده ، دماي ميانگين آمريكاي شمالي كاهش خواهد داشت كه آنها از يك رفتار سيكلوني ناشي شده‌اند.     
فرض كنيم بتوانيم هر هزار سال يكبار براي چند صد ميليون سال از زمين عكسبرداري كنيم. در زمان سپري شدن فيلم مرتب ميشود ؛ اين عكسهاي نمايش داده شده تغييرات اقليم نيستند اما خود زمين تغييرات درستي دارد : كوهستانها تنها بوسيله فرسايش صعود ميكنند ، گازهاي داغ از فوران آتشفشانها ظاهر شده كه دود و بخار آب از هم مجزا و خاكهايي در اتمسفر پيدا ميشوند. سطح زمين دست خوش رشد تدريجي ميباشد كه روي حوزه آبگير اقيانوس پهن ميشود و ديگران عقب كشيده ميشوند.
در خلاصه زمين و اتمسفر سيستم‌هاي ديناميكي هستند كه تغييرات پايداري دارند. در صورتيكه سطح زمين تغيير شكل عمده اي رو بعد از زمان محدودي بصورت كاملاً مجزا دارد. پايداري اتمسفر ميتواند در چند دقيقه تغيير كند. هر چند وقتي به آسمان نگاه كنيم چشم هاي خودمان قادرند اين تغييرات را ببينند.

خلاصه مختصر
علم هواشناسي ، علمي از اتمسفر و پديده‌ها است. كه برميگرده به ارسطو فيلسوف يوناني ، كسي كه كتابي بنام Meteorologica درباره B.C. 340 نوشته است. اين كتاب مجموعه‌اي از علم آب و هوا و اقليم ميباشد كه آن زمان علومي چون ستاره شناسي ، جغرافيا و علم شيمي بود و همچنين شامل موضوعاتي مثل ابرها ، بارندگي ، برف ، باد ، تگرگ ، رعدوبرق و طوفان گردوخاك ميشود. در آن روزها همه چيزهايي كه از آسمان فرود مي‌آمد و هر چيزي كه در آسمان ديده مي‌شد ، پديده هوايي گفته ميشد. بنابراين دوره هواشناسي كه واقعاً از كتاب يوناني Meteorsos رسيده به معناي " بلندي در هوا  " ميباشد. امروزه ما بين آن پديده هاي هوايي كه از خارج اتمسفر مي‌‌آيند و ذره‌اي از آب و يخ كه در اتمسفر (به هر صورت كه ممكن است باشد)مشاهده شده ، فرق مي‌گذاريم.

     در كتاب Meteorologica ، ارسطو تلاش كرد تا پديده هاي جوي را بطور فلسفي و روشهاي علمي توضيح دهد. حتي با اينكه بسياري از تفكرات او بصورت اشتباه پايه ريزي شده ولي تفكرات ارسطو حدود دو هزار سال با شك پذيرفته شده است. در حقيقت از آغاز هواشناسي بصورت عملي وجود نداشته تا اينكه ادوات هواشناسي بطوريكه دماسنج از پايان قرن شانزدهم ، فشار سنج (براي اندازه گيري فشار هوا) در سال 1643 و رطوبت سنج (براي اندازه گيري رطوبت) در صد ساله 1700-1600 اختراع شدند. با مشاهده اداوات قابل استفاده ، كوشش كردند تا با آزمايش علمي برروي عملكرد پديده هاي هواشناسي آنها را ترتيب دهند و قانون فيزيكي كه با زمان توسعه پيدا كنند.
بسياري از ادوات در صد ساله 1800 توسعه يافتند كه علم هواشناسي پيشرفت كرد.     اختراع تلگراف در سال 1843 براي ارسال روزانه مشاهدات هواشناسي تصويب شد. فهم مفهوم جريان باد و جنبش تغييرات ناگهاني هوا در سال 1869 با نقشه هاي خام هواشناسي با Isobars ( خطوط هم فشار) كه حول سال 1920 كشيده شدند راحتتر شدند ، مفهوم توده هوا و جبهه هواي هواشناسي در نروژ فرمول بندي شد. در صده 1940  با مشاهده اطلاعات دما ، رطوبت و فشار روزانه بالن هوايي يك نماي سه بعدي از اتمسفر بدست آمد و هواپيماي نظامي كه در ارتفاعات پرواز ميكند جريان سريع در حال وجود را دريافت مي‌كند.
هواشناسي گام ديگر پيشروي را در صده 1950 برداشت كه كامپيوتر سريع توسعه يافته معادلات رياضي را حل كرده و اوضاع اتمسفر شرح داده شد. در همان زمان گروهي از دانشمندان در Princeton New Jersey ميانگين عددي را براي پيش بيني هوا توسعه دادند. امروزه كامپيوترها مشاهدات را ترسيم كرده و خطوط ها را روي نقشه رسم ميكنند تا وضعيت اتمسفر را براي زمانها آينده خواسته شده پيش بيني كنند.
بعد از جنگ جهاني دوم ، مازاد رادارهاي نظامي قابل استفاده بودند و در ميانه صده 1990 بسياري از آنها به ابزار اندازه گيري باران تبديل كردند. رادارهاي قراردادي جايگزين بسياري از  Doppler radar   مصنوعي شدند كه توانايي دارند طوفانهاي سخت همراه با صاعقه را نمايان كنند و نمودار بادها را رسم كنند.
در سال 1960 اولين ماهواره هواشناسي Tiros I به فضا پرتاب شد و از همان زمان پايش هواشناسي فضايي آغاز شد. ماهواره هاي بعدي كه پرتاب شدند اطلاعات مفيدي ، عكسهايي از ابرها و طوفانها رو بدست آوردند و در روز و شب نواري از بخار آب را در اطراف زمين به نمايش گذاشتند. سراسر  صد ساله 1990 و بيست سال ابتدايي آن هر ماهواره مصنوعي توسعه يافته منبعي با داده هاي زياد براي كامپيوترها مي‌شدند كه در آينده دقت پيش بيني را براي دو هفته بالا مي‌برد.
با اين تاريخچه كوتاه از علم هواشناسي ، يك سؤال پرسيده ميشود. " علم هواشناسي چيست ؟ " بسياري از افراد گمان مي‌كنند كه علم هواشناسي فردي است كه وضع هوا را پيش بيني ميكند. برخي ها انجام مي‌دهند اما  ديگران به كارهايي علاقمند هستند كه عناويني از علم هواشناسي يا علم جو داشته باشد. اگر شما به خواندن در مورد اين رشته علاقمند هستيد ، علم هواشناسي اين توانايي را دارد. نكته صفحه 18 را بخوانيد.
تفاوت هواشناسی (Meteorology) و اقلیم شناسی )آب و‌هواشناسی Climatology )
    اگر چه موضوع مطالعه آب و هواشناسی و هواشناسی، اتمسفر (هواسپهر) است، ولی هر کدام با نگرشی متفاوت آن را بررسی می کنند. برای این امر لازم است ابتدا هواشناس را بشناسیم :
  هواشناسی، هوا را و اقلیم شناسی، آب و هوا را شناسایی و تبیین می کنند .

* منوی اصلی *

نقش آب و هوا و شرایط اقلیمی در زندگی ما

سحر صالح (عضو کمیته ، کارشناس ارشد هواشناسی)

    آب و هوا و شرایط اقلیمی نقش اصلی را در زندگی ما بازی می کند برای مثال آب و هوا نوع لباسی را که می پوشیم تعیین می کند و همچنین در نوع لباسی که می خریم تاثیر می گذارد. همچنین شرایط اقلیمی بررسی می کند که چه نوع محصولات گیاهی می تواند کاشته شود و رشد کند آب و هوا و اقلیم علاوه بر زندگی بر روی سلامت ما تاثیر می گذارد.
ما  برای  زنده ماندن در سرمای  زمستان  و  گرمای  تابستان  خانه هایی می سازیم، آنها را گرم، تهویه، عایق بندی می کنیم و وقتی خانه هایمان را ترک می کنیم در اختیار نیروی طبیعت هستیم و با توجه به باد، رطوبت و بارندگی لباس می پوشیم و احساسمان نسبت به سرما و گرما تغییر می کند.
در یک روز سرد به همراه باد احساس سرما، بیشتر از سرمای واقعی است وگرنه لباس مناسب می پوشیدیم. ما خطر سرمازدگی یا هیپوترمی (کاهش غیرطبیعی دمای بدن) را شدت می بخشیم.
(از دست دادن قدرت فیزیکی و ذهنی به همراه پايین آمدن دمای بدن است).
در یک روز گرم و مرطوب معمولاً گرمای آزاردهنده ای را احساس می کنیم و از رطوبت رنج می بریم اگر خیلی گرممان شود، بدنمان بیش از حد گرم می شود و گرما زده می شویم یا منجر به سکته می شود.
افراد مسن با سیستم گردش خون ضعیف از این بیماری ها رنج می برند و در نوزادان هم اینگونه می باشد چون مکانیسم تنظیم کننده گرما کاملاً رشد نکرده است.
تاثیر آب و هوا به روش های دیگری هم محسوس است. وقتی رطوبت افزایش می یابد التهاب مفاصل ایجاد درد می کند و افت فشار را به همراه دارد. آب و هوا بر روی سلامتی ما تاثیر دارد. در بعضی از روزها پس از  عبور جبهه های سرد و تغییر ناگهانی هوا، رگبار، بادهای توفانی سرد، سردردها رایج می شود.
وقتی مجبور می شویم به آسمان های مه آلود و یا آسمان ابری روشن و لایه ای از ابرهای  بلند  نگاه  کنیم  بر  روی  رفتار  بعضی از مردم  تاثیر می گذارد و آنها اغلب عصبانی و افسرده می شوند وقتی که آب و هوا سردتر یا گرمتر از حالت طبیعی می شود به طور مستقیم بر روی زندگی ما تاثیر می گذارد برای مثال در سال 1992 در امریکا بیلیون ها دلار برای سیستم تهویه هزینه شد و در زمستان سال 2001-2000 در شمال امریکا مصرف سوخت افزایش یافت.
نواحی سرد با برف سنگین همراه است و یخبندان ترافیک بوجود می آورد و باعث خرابی می شود و سرویس فرودگاه را محدود می کند، مدارس تعطیل می شوند و خطوط برق به زمین می افتد و برق هزاران مشتری قطع می شود برای مثال:
طوفان یخی عظیمی در ژانویه 1998 در شمال انگلستان و کانادا میلیون ها نفر را بدون برق نگه داشت و بیلیون ها دلار خسارت بوجود آورد و طوفان برف ویرانگر در مارچ 1993 قسمتهایی از ساحل شرقی را که با 16 فوت برف پوشیده شده بود تخریب کرد و در نیویورک برف به ارتفاع 136 اینچ میلیون ها دلار میوه جات و سبزیجات را خراب کرد و باعث افزایش قیمت در سوپر مارکت ها شد و در بعضی مکان ها گرسنگی گسترش یافت.
برای مثال در قسمت هایی از آفریقا دمای بالا منجر به کمبود غذا می شود و از خشکسالی و قحطی رنج می برند در سال 1986 بخش جنوب شرقی آمریکا خشکسالی وحشتناکی را تجربه کرد و در گرمای تابستان محصولات از گرما پژمرده شدند.
وقتی هوا گرم و خشک می شوند حیوانات اذیت می شوند و بیش از یک بیلیون دلار ضرر می زنند بیش از 500000 مرغ در جرجیا در حداکثر گرمای تابستان در طول دو روز جان خود را از دست دادند.
خشکسالی شدید ذخایر آب را تحت تاثیر قرار می دهد و آب به اجبار در مناطق سهمیه بندی می شود و استفاده اش را محدود می کنند و یک منطقه خشک مثل جهنم می شود.
در طول تابستان 1998 در شمال و مرکز، صدها هزار کومه توسط آتش سوزی نابود می شوند و موج گرمای داغ در هر تابستان جان عده ای را گرفت. در طول 20 سال گذشته به طور میانگین سالانه 300 مرگ در آمریکا به گرمای بیش از حد، نسبت داده شده بود بیشتر از 500 نفر از زنده ها قربانی شدند.
هر سال آب و هوای طوفانی بر روی زندگی میلیون ها نفر تاثیر می گذارد و شگفت انگیز است مردمی که اصالت خانوادگی شان در نواحی شمال مرکزی آمریکا است داستان کسی که توسط گردباد کشته شده می دانند.
گردباد نه فقط زندگی بعضی ها را گرفت بلکه سالانه به ساختمان و اموال صدها میلیون دلار خسارت وارد کرد و گردباد بزرگ بخشی از شهر را ویران کرد.
باران ها و رگبارهای ملایم به آرامی حرکت می کنند، طوفان های تندری شدید به سرعت باران های زیادی بوجود می آورند و سیل های ناگهانی ایجاد می کنند و رودخانه های خروشان متشکل از گل و شن می شوند و گیاهان از ریشه کنده و درختان به هم پیچیده می شوند. بیشتر مردم در آمریکا از سیل ها و توفان های ناگهاني می میرند. جریان رو به پایین قوی هوا در طوفان های تندری شدید، بادهای طوفانی بوجود می آورند که محصولات گیاهی را از بین می برند و بر روی سطح آب خسارت وارد می کنند.
سالانه خسارت های تگرگ بر روی محصولات گیاهی بیش از میلیون ها دلار می باشد و صاعقه زندگی 80 نفر را در آمریکا گرفته و آتش چوب های جنگلی با ارزش را از بین می برد.
هنگامی که هوا آرام است و باد ها فرو می نشینند ممکن است مه بوجود بیاید و غلظت و دامنه دید را در فرودگاه محدود می کند و باعث تاخیر و لغو پروازها می شود.
در هر زمستان مه کشنده به تصادفات اتومبیل مرتبط می شود که در طول چهارراه های شلوغ و بزرگ راه های عوارضی اتفاق می افتد.
اما مه جنبه مثبت هم دارد به ویژه در ناحیه خشک آنچنان رطوبت مه بر روی شاخه های درخت جمع می شود و بر روی زمین می چکد که آب را برای سیستم ریشه ای فراهم می کند.
آب و هوا و اقلیم یک قسمتی از زندگی مان شدند به صورتی که بعضی از ما اولین کاری در صبح می کنیم گوش کردن به پیش بینی وضع هوا است.
به همین علت اخبار تلویزیون و رادیو کارشناس هواشناسی خودشان را دارند و خبر آب و هوا را ارائه می کنند و پیش بینی های روزانه را می دهند. این افراد به طور حرفه ای در هواشناسی آموزش دیده اند.
افزایش تعداد ایستگاه های هواشناسی امکان جمع آوری اطلاعات بیشتری را می دهد.
سال ها هیئتی از متخصصان آموزش دیده در کانال های اخبار آب و هوا به صورت 24 ساعته آب و هوا را اعلام می کنند و سرانجام سرپرستی جوی و اقیانوسی دولت با همکاری آب و هوای دولتی اطلاعات را از رادیو در آن سوی آمریکا پخش می کنند. رادیوی هوا NOAA در (فرکانس FM – VHF پخش می شود) این سرویس به طور پیوسته اخبار هوا و پیش بینی های محلی را در 90٪   از کشور آمریکا اعلام می کنند.

تصویر (1) نقشه آب و هوای ساده شده را نشان می دهد.
منطقه سبز هاشور زده بارندگی را نشان می دهد، اعداد بر روی نقشه حرارت (گرمای هوا) با درجه فارنهایت نشان داده شده .

تصویر (2) سیستم رادار بررسی میزان (شدت) بارندگی را انجام می دهد، در این تصویر مناطقی که با سبز و آبی هاشور زده شده ریزش باران معمولی را نشان می دهد و زرد ریزش باران سنگین تری را نشان می دهد و منطقه هاشور زده قرمز سنگین ترین میزان بارندگی را نشان می دهد و احتمال توفان های تندری شدید وجود دارد.

تصویر (3) گردباد تند سالانه خسارت گسترده ای را وارد می کند و زندگی تعداد زیادی از افراد از بین می رود.

تصویر (4) سیل در آپریل 1997 شمال و آکاتا را زیر آب برد و سیل باعث شد آب رودخانه ها در شهر پخش شود.
به طور میانگین سالانه 146 نفر در امریکا از سیل های ناگهانی می میرند و در طول 10 سال گذشته بیشتر از نصف آنها در وسایل نقلیه بودند و از بین رفتند.

منبع : Meteorology Today

* منوی اصلی *

شفق قطبی

فائزه شعبانزاده (عضو کمیته ، کارشناس ارشد اقلیم شناسی)

    یکی از پدیده هایی که در جو زمین بویژه در مناطق عرض های جغرافیایی نزدیک قطبی رخ می دهد شفق قطبی است.شفق به شکل نوارهایی رنگین وزیبا در پهنه آسمان مشاهده می شود والبته از پشت آن نور ستارگان نیز قابل رویت می باشد.
    زمانی که ذرّات باد خورشیدی به دام میدان مغناطیسی زمین می افتند با ملکول هاواتمهای بالایی جوّ زمین (در لایه یونسفر در ارتفاع بین 100 تا 80 کیلومتر)واکنش می دهند و موجب می شوند این ملکول ها، نور تابش کنند و پدیده شفق قطبی را به وجود آورند.علت اینکه این نورها در نواحی نزدیک قطبی رخ می دهند این است که در این مناطق تراکم خطوط میدان مغناطیسی ودر واقع توان میدان بیشتر بوده و این میدان ذرات بادخورشیدی رابه این نواحی هدایت می کند.

    به شفق های قطبی، نور قطب شمال یا نورهای شمالگان (aurora borealis )هم گفته می‌شود زیرا آنها فقط در نیم کرهٔ شمالی رویت می‌شوند و هر چقدر به قطب شمال نزدیک می شوید با توجه به مجاورت با قطب مغناطیسی شمالی زمین احتمال بیشتری می‌رود که بتوانید آنها را ببینید به طور مثال در شهر های شمالی کانادا که بسیار نزدیک به قطب هستند امکان رویت آنها بسیار زیاد است.
شفق های قطبی در نزدیکی قطب مغناطیسی شمالی ممکن است خیلی بالا باشد ولی در افق شمالی به صورت سبز بر افروخته و در موقع طلوع خورشید به صورت قرمز کمرنگ دیده می‌شود. شفق های قطبی معمولا از سپتامبر تا اکتبر و از مارس تا آوریل اتفاق می افتند. بعضی از قبایل کانادایی به این پدیده رقص ارواح می‌گویند.
پدیده شفق در قطب جنوب نیز با نام aurora australis  اتفاق می افتد ولی فقط در جنوبی ترین عرض جغرافیایی قابل رویت است و گاهی اوقات در آمریکای جنوبی و استرالیا ( استرالیا در زبان لاتین به معنی جنوب است).در قطب جنوب این پدیده با نام نورجنوبگان نیز معرفی می شود.

Benjamin Franklin     اولین کسی بود که به شفق های قطبی توجه نشان داد. در تئوری او علت وقوع شفق های قطبی این انتقال نور در مرکز بار الکتریکی در سرزمینهای قطبی توسط برف و رطوبت شدت می‌گیرد، بود.

    بعضی وقت‌ها شبیه به پرده‌ی آویزان، یا نورهای متحرک و یا پرتوهای نور است. رنگ آن نیز تغییر می‌کند ولی بیشتر مواقع دارای سایه‌ی سبز یا صورتی است. شفق‌ها مانند پرده‌هایی عظیم به طول صدها کیلومتر از نورهای رنگی هستند در موارد نادر شفق قطبی ممکن است سراسر آسمان مرئی، از افق تا سمت الراس را بپوشاند.
شفق های قطبی معمولا باید فقط در قطب ها اتفاق بیافتند. ولی به ندرت در عرض های جغرافیایی میانی نیز دیده می‌شوند.این حالت زمانی رخ می دهد که خورشید در اوج فعالیتهای خود در چرخه 11 ساله باشد.بطور کلی با افزایش فعالیتهای خورشیدی بروز این پدیده نیز افزایش می یابد.برای اندازه گیری ارتفاع این پرتوها از دو یا چند نقطه در سطح زمین که دارای فاصله زیادی هستند به طور همزمان از آنها عکسبرداری می شود وسپس بکمک روابط مثلثاتی ارتفاع آنها می شود.
در مشتری و زحل قطب های مغناطیسی قوی تری وجود دارد و هر دو آنها کمربند تشعشع radiation belt بزرگی دارند. و شفق های قطبی به وضوح توسط تلسکوپ هابل در آنها دیده شده است. در اورانوس و نپتون نیز شفق قطبی وجود دارد.
شفق های قطبی در مکانی مانند زمین توسط باد های خورشیدی ایجاد می‌شود ولی در مشتری اقمار آن به خصوص قمر آیو علت وجود این پدیده هستند.
این پدیده همچنین در مریخ و زهره نیز دیده می‌شود زیرا زهره دارای مغناطیس درونی نیست. شفق قطبی در زهره گاهی اوقات تمام سیاره را نیز می پوشاند. این پدیده در زهره توسط باد های خورشیدی تولید می‌شود. همچنین در 14 آگوست 2004 در مریخ نیز  به ثبت رسیده است.

منبع : سایت ویکی پدیا

* منوی اصلی *

راز سفید بودن بلور برف

فاطمه کریم بخش (عضو کمیته ، کاردان هواشناس)

زماني كه بخار آب روي سطح ذره يخ شروع به سخت شدن مي‌كند، به سرعت در اين يخ كوچك چند وجه ايجاد و به يك شش وجهي تبديل مي‌شود.
به راستي چرا بلورهاي برف شش پر و متقارن و سفيد هستند؟

براي پاسخ به اين سوال بايد داستان زندگي يك دانه برف را دانست .
داستان زندگي دانه برف، از ابر آغاز مي‌شود، از زماني كه يك قطره بسيار ريز ابر يخ زده و به يك ذره كوچك يخي تبديل مي‌شود .
زماني كه بخار آب روي سطح ذره يخ شروع به سخت شدن مي‌كند، به سرعت در اين يخ كوچك چند وجه ايجاد و به يك شش وجهي تبديل مي‌شود .
ذره يخ تا مدتي اين شكل شش وجهي را حفظ مي‌كند اما به تدريج كه بلور بزرگتر و بزرگتر مي‌شود، از هر يك از وجوه اين شش وجهي شاخه‌اي بيرون مي‌آيد. از آنجا كه شرايط جوي (يعني دما و رطوبت) در همه نقاط اين بلور كوچك يكسان است، هر شش شاخه جديد، تقريبا به يك اندازه رشد مي‌كنند .
بلور برف در حاليكه بزرگتر مي‌شود، در داخل ابر با باد به اينسو و آنسو مي‌رود و به همين دليل است كه در طول زمان، با دماهاي مختلفي روبرو مي‌شود .
اما رشد كريستال تا حد بسيار زيادي به ميزان دما مربوط مي‌شود و از آنجا كه هر شش شاخه بلور در هر زمان در شرايط مساوي قرار دارند، همه آنها به يك شكل رشد مي‌كنند .
نتيجه نهايي اين روند، ايجاد ساختاري شش شاخه و متقارن است. بايد توجه داشت كه چون هر بلور برف مسيري خاص خود را در ابر مي‌پيمايد، هر يك شكل خاص خود را پيدا مي‌كنند .
چه چيزي باعث همزماني رشد شش بازوي كريستال برف مي‌شود؟
هيچ چيز. همانطور كه قبلا اشاره شد هر يك از بازوهاي دانه برف مستقلا رشد مي‌كند اما از آنجا كه نقاط مختلف هر بلور اوليه برف درشرايط مساوي دمايي قرار دارد، اين رشد همزمان و برابر صورت مي‌گيرد.
شايد اين موضوع عجيب و باورنكردني به نظر برسد اما شايد اشاره به يك نكته، اين موضوع را باوركردني كند: در واقع بلورهاي برف چندان كامل متقارن نيستند . براي اطمينان به زير برف برويد و خودتان آزمايش كنيد.
به ندرت ممكن است كريستالي كاملا متقارن پيدا كنيد .
دانه برف چرا شش بازو دارد؟
علت اين امر به خصوصيات هندسه شش ضلعي شبكه بلور يخ برمي‌گردد. اما اين شبكه ابعاد مولكولي دارد و پي بردن به اين موضوع كه اين تقارن در ابعاد نانو چگونه به ساختار يك كريستال برف كه به مراتب بزرگتراست، منتقل مي‌شود، كار ساده‌اي نيست .
اما بطوركلي بايد گفت ايجاد بازو در دانه برف از طريق "تشكيل وجوه " (‪facetingيا ايجاد ساختاري مانند جواهرات تراش داده شده) صورت مي‌گيرد .
اين وجوه بدون نياز به نيروي خاصي تشكيل مي‌شوند كه علت آن، نحوه قرار گرفتن مولكول‌ها در داخل شبكه دانه برف است. در فرآيند تشكيل وجوه است كه دانه ابتدايي برف به يك شش وجهي تبديل مي‌شود كه ساختاري بزرگتر با يك تقارن شش بري است. در نهايت، بازوها از گوشه‌هاي شش ضلعي بيرون مي‌آيند و وجود شش گوشه اساس به وجود آمدن شش بازوست .
فرآيند "تشكيل وجوه" نشان مي‌دهد كه هندسه مولكول آب چگونه به هندسه يك كريستال درشت برف منتقل مي‌شود .
چرا برف سفيد است؟
برف سفيد نيست. برف از كريستالهاي يخ درست شده و انبوه آنها سفيد به نظر مي‌رسد درست مانند خرده شيشه‌هايي كه انبوه آنها سفيد به نظر مي‌آيد .
نور بازهم مانند شيشه، از بخشي از سطوح يخ دانه برف منعكس مي‌شود و رنگ خاصي را بازتاب مي‌دهد. هنگامي كه مقدار زيادي برف انباشته شده باشد و از روي هر وجه هر دانه برف بخشي از نور منعكس شود، اين نور به نقاط اطراف بازتاب يافته و دوباره برمي‌گردد. از آنجا كه همه رنگها تقريبا به ميزان مساوي پراكنده هستند، انبوه برف سفيدرنگ به نظر مي‌رسد .
در واقع، هنگامي كه نور در حال تابش و بازتابش است، يخ بخشي از آن را جذب مي‌كند و رنگ قرمز، آسانتر از رنگ آبي جذب مي‌شود و در نتيجه، رنگ آبي بازتاب مي‌يابد. به همين دليل اگر به داخل يك توده برف خوب نگاه كنيد، گاه در آن رنگ آبي را مشاهده مي‌كنيد .

فايده دانستن اين اطلاعات درباره دانه‌هاي برف چيست؟
بلورهاي زيباي برف رقص كنان از آسمان به زمين مي‌بارند و يك انسان پرسشگر بايد بداند كه اين دانه‌ها از چه و چگونه تشكيل شده‌اند. مطمئنا از ميان بيش از شش ميليارد جمعيت زمين، عده‌اي هستند كه بخواهند به رازهاي دانه‌هاي برف پي ببرند .
با همه اينها، يافتن راز چگونگي تشكيل بلورها، بدون ترديد كار بي‌فايده‌اي نيست. براي مثال، كل صنعت كامپيوتر به سيليكون و ديگر كريستال‌هاي نيمه‌هادي متكي است ولي ما هنوز درباره فيزيك چگونگي تشكيل اين كريستالها اطلاعات زيادي نداريم .
اگر از فيزيك پايه‌اي كه در پس رشد بلورها ، از جمله بلور يخ، وجود دارد، درك بهتري پيدا كنيم، توانايي بيشتري براي ايجاد مواد جديد خواهيم داشت .
چرا هنگامی که برف در حال آب شدن است بی رنگ به نظر می رسد؟
در هنگام آب شدن برف فضای خالی بین بلورهای یخ توسط آب مایع پر میشه و از اونجایی که «تفاوت» ضریب شکست نور در آب و یخ کمه بنابراین میزان شکست نور بسیار بسیار کمتر از قبل میشه (یعنی زمانی که هوا بین بلورها بود)؛ باز به همین دلیل انعکاس کلی هم دیگه در بلورها رخ نمیده . بنابراین مخلوط برف و آب بسیار شفاف تر بنظر میرسه .
این پدیده رو براحتی با یک قطعه شیشه ای و یک ظرف آب هم میتونی امتحان کنی . کافیه که قطعه شیشه ای رو زیر آب بگیری اونوقته که براحتی متوجه میشه که شیشه زیر آب یکم سختتر دیده میشه مخصوصاً اگه خودتم زیر آب باشی. این پدیده بدلیل اختلاف کمتر ضریب شکست آب و شیشه نسبت به شیشه و هواست .
همه ما می‌دانیم که ، برف در حقیقت چیزی جز آب یخ زده نیست. اما ، پس چرا از نظر ظاهری ، با یخ تفاوتهای بسیاری دارد؟!
در حقیقت در هر دانه برف ، تعداد زیادی بلور یا کریستال یخ وجود دارد و انعکاس نور از تمام رویه‌های این بلورها ، باعث می‌گردد که ، دانه برف سفید رنگ دیده شود. برف هنگامی که بخار آب در جو منجمد می‌شود، تشکیل و سپس باریدن می‌گیرد. بلورهای ریز برف روشن و شفاف‌اند. زیرا در هوا جریانهای گوناگون به حرکت در می‌آیند. هنگامی که این شرایط پدید می‌آید، بلورهای برف در اطراف هسته‌ای جمع می‌شوند . هنگامی که این گروه متشکل از بلورهای برف ، به اندازه کافی بزرگ شدند، شناور گردیده و به سمت پایین حرکت می‌کنند. برخی از این بلورها مسطح ، برخی دیگر سوزنی و یا گرد هستند. اما ، صرفنظر از شکل آنها ، بلورهای برف همواره شش پهلو ، یا زاویه دارند. جالب آنکه شاخه‌های هر دانه برف به تنهایی شبیه هم هستند، اما در هر حالت ، طرز قرار گرفتن شاخه‌ها متفاوت است .
بنابراین حتی دو دانه برف را نمی‌توانید پیدا کنید که مشابه همدیگر باشند . نکته جالب دیگر آن که برف فقط به رنگ سفید نمی‌بارد! در خیلی از نقاط جهان برف قرمز ، سبز و حتی آبی و سیاه رنگ نیز مشاهده شده است. علت این حالت و رنگهای متفاوت ، وجود گرد و غبار ، آلاینده‌های طبیعی یا صنعتی و حتی وجود قارچهای ریز شناور در هواست، که هنگام ریزش برف جمع شده و مخلوط با آن فرو می‌ریزند. چون برف محتوی مقدار زیادی هواست، هادی ضعیفی برای گرما به شمار می‌رود، و این از جمله شگفتیهای بی نظیر برف به شمار می‌رود. در حقیقت به همین علت است که پوششی از برف ، می‌تواند، سبزیهای در حال خواب مزارع را محافظت کند و یا از درختان ، در مقابل سرمای بیش از حد نگهداری کند و اسکیموها را در کلبه‌های برفی امان دهد، در حقیقت برف بزرگترین پشتوانه ، بر زندگی بشر ، در زمینه آبیاری و کشاورزی است .

اما این حقیقت را نیز نباید از نظر دور داشت که ، در روزهای برفی چشمان ما ، ممکن است به شدت آسیب ببینند، و یا بارش برف می‌تواند باعث مسدود شدن راهها ، ایجاد سیلابها و بهمنها و بسیاری مسائل دیگر باشد. همه ساله تعداد زیادی از جانداران و حتی انسانها ، بخاطر سرمای شدید و بارش برف ، جان خود را از دست می‌دهند. خودروها دچار تصادف می‌شوند و خانه‌هایی نیز ویران می‌گردند. البته تمامی این مشکلات ، معمولا به دلیل عدم استفاده صحیح انسانها ، از هوش خرد است. زیرا به نظر می‌رسد که چرخه طبیعت روش خود را برای چرخه آب در میان آسمان و زمین به صورت متعادل دارد، پس این انسانها هستند که باید با پیشگیریهای لازم و محافظت از منابع طبیعی ، همه چیز را در حالت متعادل نگاه دارند !

منبع : ایرنا - جام نیوز

* منوی اصلی *

مناسبترین رژیم غذایی در زمستان

فاطمه صیاد رودکار (رئیس کمیته ، مسئول دفتر)

   آش رشته، سوپ شلغم، لبوی پخته، شیرکاکائوی داغ، انواع مربا، مویز، خرما، گردو و انجیر خشک، خوراکی‌هایی هستند که مصرفشان در فصل‌های سرد سال بیشتر می‌شود .
   برای خیلی از افراد، دل کندن از رختخواب در سرمای زمستان کار مشکلی به نظر می‌آید بنابراین مصرف مواد غذایی مناسب این فصل به سرحال بودن افراد کمک خواهد کرد . آنچه که فرد را از خواب آلودگی نجات می‌دهد نوشیدن یک فنجان چای داغ یا قهوه است که نوشیدن آن در آغاز روز به سرحال بودن فرد کمک می‌کند .
   به گفته محققان بهترین شیوه‌ای که می‌توانید با آن به سرمای زمستان غلبه کنید خوردن یک صبحانه مغذی است .
   ترکیب یک لیوان آب به همراه عسل در ابتدای روز یکی دیگر از مواد غذایی است که می‌توانید روزتان را با آن آغاز کنید .
   قبل از صرف وعده غذایی ناهار و به عنوان یک میان‌وعده می‌توانید از مقداری میوه خشک که شامل پنج بادام و سه گردو می‌باشد استفاده کنید .
   هنگام عصر خوردن یک ظرف سوپ جوجه همراه با سبزیجات می‌تواند به گرمی بدن کمک کند. همچنین پیش از رفتن به رختخواب و خوابیدن، نوشیدن یک فنجان شیر داغ به سرحال بودن شما در روز بعد کمک خواهد کرد .
   خوردن میوه در طول روز قطعاً بیماری‌ها را از بدن شما دور می‌کند. میوه‌های فصل زمستان مثل مرکبات که سرشار از ویتامین C است می‌تواند ایمنی بدن شما را در برابر سرما و ویروس‌ها حفظ کند .
   برای داشتن پوستی نرم و لطیف در زمستان باید پوست بدن خود را مرطوب نگه دارید که نوشیدن مقدار زیادی آب به این کار کمک می‌کند .

بهترین رژیم غذایی برای روزهای سرد

   سرد شدن هوا روی نوع آشپزی و غذاهایی که می‌خوریم هم تأثیر دارد اما سؤال اینجاست که آیا از نظر تغذیه‌ای هم لازم است تغییری در رژیم غذایی‌مان بدهیم. برای پاسخ این پرسش، گفت‌وگوی زیر با دکتر محمدرضا وفا، متخصص تغذیه و رژیم درمانی و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران را مطالعه نمایید .
 آقای دکتر! آیا با سرد شدن هوا لازم است رژیم غذایی‌مان را تغییر دهیم؟
   رژیم غذایی در فصل‌های مختلف سال تغییر چندانی نمی‌کند. به طور کلی افراد باید برای دریافت تمام مواد مغذی، در تمامی فصول همه گروه‌های غذایی را به طور متناسب و کافی دریافت کنند اما در تابستان به دلیل گرمای هوا و تعریق زیاد، مصرف مایعات و خوراکی‌هایی که بتواند بدن را خنک‌تر کند، توصیه می‌شود و در فصل زمستان مصرف خوراکی‌هایی که بتواند انرژی مورد نیاز را برای بدن تأمین کند تا کمبود انرژی منجر به حساسیت بیشتر نسبت به سرما نشود، اهمیت دارد .
   نکته مهم این است که وعده شام حداقل 2 یا 3 ساعت قبل از خواب تنظیم شود و اگر افراد به دلیل تاریک شدن هوا و کوتاه شدن روز می‌خواهند زودتر بخوابند، بهتر است زودتر هم شام بخورند زیرا کوتاه بودن فاصله بین خوردن شام و زمان خواب رفلاکس و مشکلات گوارشی را به دنبال خواهد داشت.
   انرژی مورد نیاز افرادی که در زمستان بیشتر در معرض سرما هستند نسبت به افرادی که در محیط معمولی‌اند، بیشتر است. مواجهه با دمای پایین، سوخت و ساز انرژی را بیشتر می‌کند، بنابراین برای تأمین انرژی باید غذاهای چرب و شیرین که کالری بیشتری دارند، مصرف شود .
 این موضوع در مورد افرادی که در زمستان کوهنوردی می‌کنند هم صادق است؟
    ورزشکاران حرفه‌ای در مقایسه با افراد هم‌سن و هم‌جنس خود کالری بیشتری نیاز دارند. کوهنوردان هم چون در زمستان در معرض سرما هستند، متابولیسم بدنشان بیشتر می‌شود (البته متابولیسم بدن هم در سرما و هم در گرما افزایش پیدا می‌کند) و برای تأمین انرژی به کالری بیشتری نیاز دارند و برای اینکه حجم غذایشان کم باشد، باید خوراکی‌هایی که کالری بیشتری دارند و خوراکی‌هایی که مقدار چربی در آن‌ها زیاد است مانند مغز دانه‌ها، گوشت، شیر،لبنیات و تخم‌مرغ مصرف کنند .
 سرما اشتها را بیشتر می‌کند؟
   وقتی فرد به مدت طولانی در محیط خیلی سرد یا خیلی گرم قرار بگیرد، متابولیسم بدن افزایش می‌یابد و انرژی بیشتری می‌سوزد بنابراین حس گرسنگی و نیاز به مصرف غذا هم بیشتر خواهد شد. در نتیجه فرد برای تأمین انرژی مورد نیاز بدن بیشتر غذا می‌خورد و این واکنش فیزیولوژیک و طبیعی بدن است و مصرف بیشتر شیرینی و چربی در زمستان هم یک حالت عادتی و سازشی با محیط محسوب می‌شود .
 پس به همین علت افراد در هوای سرد به خوردن شکلات، شیرینی، آجیل و مربا گرایش بیشتری پیدا می‌کنند؟
    همان‌طور که اشاره کردم، زمستان برای کسانی که بیشتر در معرض سرما هستند نیاز به انرژی را افزایش می‌دهد اما در شرایط فعلی که برای اغلب افراد در خانه و محل کار دمای مناسب تأمین می‌شود، نیاز به کالری افزایش پیدا نمی‌کند و افراد به مصرف خوراکی‌های پرکالری نیاز ندارند و مصرف این خوراکی‌ها، فقط باعث چاقی و اضافه وزن می‌شود. در چنین مواردی، گرایش به مصرف غذاهای شیرین جنبه روانی و عادتی دارد و مربوط به نیاز فیزیولوژیک بدن نیست .

در فصل سرما، مصرف غذاهای گرم مانند سوپ و آش بیشتر می‌شود. شما مصرف این غذاها را توصیه می‌کنید؟
    به طور کلی در فصل سرد، خوردن غذاهای گرم و در فصل گرم، خوردن غذاهای سرد دلچسب‌تر است. به علاوه خوردن این غذاها برای افرادی که مواجهه بیشتری با سرما دارند هم لذیذ و مطبوع است و هم مواد مغذی مورد نیاز و دمای مناسب را برای بدن تأمین می‌کند و مصرفشان در این شرایط مناسب‌تر است .
در زمستان نوشیدنی‌های گرمی مانند چای، قهوه، شیرکاکائو و شیر داغ هم بیشتر مصرف می‌شود. شما کدام یک را توصیه می‌کنید؟
    درست است که در فصل سرما، نوشیدن چای و قهوه دلچسب است اما باید در حد اعتدال مصرف شوند. این نوشیدنی‌ها مُدر هستند و مصرف زیادشان باعث دفع آب و املاح بدن و ایجاد اختلالات الکترولیتی می‌شود ضمن اینکه این نوشیدنی‌ها به خاطر ترکیب‌های پلی فنلی مانند تئوفیلین، تئوبرومین و کافئین، اسید معده را تحریک و باعث ترشح آن می‌شوند و مصرف بیش از اندازه‌شان مشکلات گوارشی ایجاد می‌کند. حتی ممکن است منجر به زخم معده و دوازدهه و یبوست شود. بنابراین بهتر است چای و قهوه بیش از 3 تا 4 فنجان کوچک در روز مصرف نشود. مصرف شیر و شیرکاکائوی کم‌چرب و کم‌شیرین نیز در برنامه غذایی روزانه توصیه می‌شود اما شیر ساده کم‌چرب بهتر است، چون کاکائو جذب کلسیم موجود در شیر را پایین می‌آورد .
 با توجه به اینکه در زمستان هوا زودتر تاریک می‌شود آیا لازم است ساعت غذا خوردن تغییر کند؟
    نکته مهم این است که وعده شام حداقل 2 یا 3 ساعت قبل از خواب تنظیم شود و اگر افراد به دلیل تاریک شدن هوا و کوتاه شدن روز می‌خواهند زودتر بخوابند، بهتر است زودتر هم شام بخورند زیرا کوتاه بودن فاصله بین خوردن شام و زمان خواب رفلاکس و مشکلات گوارشی را به دنبال خواهد داشت .
    درست است که در فصل سرما، نوشیدن چای و قهوه دلچسب است اما باید درحد اعتدال مصرف شوند. این نوشیدنی‌ها مُدر هستند و مصرف زیادشان باعث دفع آب و املاح بدن و ایجاد اختلالات الکترولیتی می‌شود.
کوتاه شدن روز ممکن است باعث شود که تعداد میان وعده‌ها کمتر شود. برای پیشگیری از این مشکل چه کار باید بکنیم؟
    اگر برنامه غذایی خوب تنظیم شود، این مشکل پیش نمی‌آید. مثلاً دانش‌آموزی که ساعت 8 باید مدرسه باشد، اگر ساعت شش و نیم بیدار شود، ساعت 7 صبحانه بخورد، ساعت 10 یک میان وعده و ساعت یک و نیم ناهار بخورد، ساعت 4 میان وعده بعدی و ساعت هفت و نیم تا 8 هم شام بخورد بهترین حالت است. قبل از خواب هم بهتر است مقداری شیر گرم یا ماست ساده که باعث آرامش و خواب راحت می‌شود، میل کند. به این ترتیب کوتاه شدن روز، روی میان وعده‌ها تأثیری نخواهد داشت .

منبع : ایسنا ، هفته نامه سلامت - سایت تبیان ، بخش تغذیه و آشپزی

* منوی اصلی *

خانم ها خود را جدی بگیرید !

فاطمه صیاد رودکار (رئیس کمیته ، مسئول دفتر)

نظر به ارزش والای زن در جامعه اسلامی و با توجه به اینکه نیمی از افراد جامعه ما را زنان تشکیل میدهند، سلامت و نشاط آنان میتواند در داشتن جامعه ای سالم و شاداب نقش مهمی داشته باشد. اهمیت تحرکات بدنی و ورزش برای انسان در عصر حاضر به تجربه علمی رسیده است .

    ورزش یکی از ابزار مهم رشد فکری و جسمی افراد در جامعه است. باتوجه به اینکه زنان بیشتر از مردان در معرض بیماریهای استخوانی بویژه پوکی استخوان هستند، ورزش برای این قشر اهمیت بیشتری پیدا میکند. اما با توجه به شرایط مذهبی و عرفی حاکم بر جامعه زنان کشور ما کمتر به این مساله مهم توجه نشان میدهند. یقیناً مذهب و باورهای فرهنگی، می‌تواند موانعی بر سر راه ورزشکاران ایجاد کند؛ اما با تدابیری که در سطوح مختلف جامعه اندیشیده میشود میتوان بستر لازم را برای حضور زنان مسلمان در عرصه های مختلف ورزشی و با رعایت حدود اسلامی فراهم کرد. این در حالی است که فرزندان سالم از مادران سالم به وجود می آیند و محیط خانواده نیز در سایه سلامتی زنان، شادتر و پرنشاط تر خواهد شد .
    فعالیتهای بدنی متناوب در زنان میتواند از بسیاری امراض از جمله پوکی استخوان، حملات قلبی، و سکته های مغزی که بیش از یک سوم مرگ و میر زنان ناشی از آن است، جلوگیری کند. فعالیت بدنی به همراه رژیم غذایی صحیح و سالم میتواند از بروز چاقی در زنان نیز جلوگیری کند. درجه اهمیت این فعالیتها در دوران یائسگی بیشتر نمایان می شود .
    زنان در دوران یائسگی بیشتر در معرض ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی و پوکی استخوان هستند که انجام ورزشهای متناوب مانند پیاده روی و تحرکات جسمی مختلف میتواند در کاهش این امراض تاثیر بسزایی داشته باشد .
   زنان در دوران یائسگی بیشتر در معرض ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی و پوکی استخوان هستند که انجام ورزشهای متناوب مانند پیاده روی و تحرکات جسمی مختلف میتواند در کاهش این امراض تاثیر بسزایی داشته باشد. همچنین ورزش و تحرکات جسمی موجب کاهش استرس و افسردگی در زنان میشود. مشکلی که بسیاری در حال حاضر با آن دست به گریبان هستند. با توجه به روایات اسلامی نیز عقل سالم در بدن سالم است. کسانی که از جسمی سالم برخوردار باشند در انجام وظایف دینی مانند نماز، روزه، حج و ... بسیار موفق ترند .
    توجه به ورزش زنان کارمند نیز یکی دیگر از موارد مورد توجه در این مقوله است . زنان کارمند با توجه به مشغله زیاد در محیط کار و منزل، فرصت کمتری برای حضور در اماکن ورزشی پیدا میکنند. شاه فرهت، استادیار دانشگاه علوم پزشكی مشهد اظهار می دارد: طبق پ‍ژوهش‌های انجام شده 47 درصد زنان كارمند ورزش آماتور می‌كنند، 13 درصد به صورت حرفه‌ای و 39 درصد هرگز ورزش نمی‌كنند. در این صورت میتوان برنامه های مختلف ورزشی ولو در زمانی کوتاه، برای زنان کارمند در نظر گرفت تا علاوه بر حفظ سلامتی آنان، موجبات افزایش کارایی را در محیط کار فراهم کرد .
    زنان باید خود آغازگر اصلاح تفکرات جامعه باشند و دیدگاه عموم مردم را نسبت به خود و فعالیتهایشان تغییر دهند. آنها باید خود را جدی گرفته و به فعالیتهای خود و هم جنسانشان بها بدهند و برای هر چه بهتر، سالمتر و فعالتر بودن تلاش کنند .
    این نکته را نباید از نظر دور داشت که به دلیل برخی محدودیتهای دینی، حضور زنان در اماکن ورزشی کمتر به چشم میخورد. بنابراین توجه و اهمیت به فرهنگ سازی در زمینه ورزش بانوان، میتواند در حفظ و افزایش سطح سلامت  جامعه و فرزندان که آینده سازان این مرز وبوم هستند کمک شایانی کرده باشد. دولتمردان کشورمان نیز به اهمیت این امر واقفند و جا دارد علاوه بر ایجاد زمینه مساعد و توسعه امکانات ورزشی برای زنان در جهت ارتقای سطح فرهنگ جامعه برای ورزش زنان تلاش پیگیر و بیشتری داشته باشند و در جهت حمایت و ایجاد بستر لازم برای دستیابی به حقوق و سهم بانوان در ورزش تلاش بیشتری کنند. البته در انجام امور ورزشی باید به معیارهای ارزشی و حفظ و عفت زنان در جامعه نیز توجه ویژه داشت. از جمله اقدامات دولت در گسترش و اشاعه ورزش اسلامی در سطح جامعه میتوان به موارد زیر اشاره کرد :

     با توجه به اهمیت ورزش و شناخت مشکل پوشش در جوامع اسلامی، طراحی و تولید لباسهای ورزشی مناسب برای زنان مسلمان نیز یکی دیگر از اقدامات اساسی در جهت افزایش حضور زنان درعرصه های ورزشی است. همچنین زنان باید خود آغازگر اصلاح تفکرات جامعه باشند و دیدگاه عموم مردم را نسبت به خود و فعالیتهایشان تغییر دهند. آنها باید خود را جدی گرفته و به فعالیتهای خود و هم جنسانشان بها بدهند و برای هر چه بهتر، سالمتر و فعالتر بودن تلاش کنند .
    به دلیل برخی محدودیتهای دینی، حضور زنان در اماکن ورزشی کمتر به چشم میخورد. بنابراین توجه و اهمیت به فرهنگ سازی در زمینه ورزش بانوان، میتواند در حفظ و افزایش سطح سلامت  جامعه و فرزندان که آینده سازان این مرز وبوم هستند کمک شایانی کرده باشد .
   کارشناسان سلامت و بهداشت همگی متفق القول اند که ورزش نقش مهم و برجسته ای در حفظ سلامتی و تناسب اندام دارد و همگی توصیه می کنند برای داشتن یک جامعه سالمتر و فعالتر، باید تلاش کنیم ورزش را به لیست کارهای روزانه افراد آن جامعه اعم از زن و مرد، در هر سن و با هر سطحی از توانایی فیزیکی اضافه کنیم .
   ورزش زنان در بعد اجتماعی میتواند آثار زیر را در پی داشته باشد :